نوشابه‌ هایی با توهم انرژی


نوشابه‌های انرژی‌زا، نوشیدنی‌های‌ نسبتا جدیدی هستند که طرفداران زیادی میان مردم بخصوص ورزشکاران و دانش‌آموزان پیدا کرده است، اما تحقیقات نشان داده مصرف این نوشیدنی‌ها بویژه به صورت افراطی، سلامت فرد را به خطر می‌اندازد.

 به گزارش لقمه، کم نیستند افرادی که با خوردن این نوشابه‌ها دچار مشکلات جسمانی و روانی شده و حتی فوت کرده‌اند. به همین دلیل، فروش این نوع نوشابه‌ها‌ در برخی کشورها ممنوع اعلام شده و در کشور‌های دیگر روی آن برچسب هشدار زده‌اند. در کشورما مصرف این نوشابه‌ها همه‌گیر شده است و از ورزشکاران گرفته تا دانش‌آموزان یا مردم عادی آن را می‌نوشند. می‌خواهیم بدانیم این نوشیدنی‌ها از چه چیزی ساخته شده و فوائد و مضرات آن چیست. به همین دلیل با دکتر محمد هاشمی، متخصص تغذیه و رژیم‌درمانی ودبیر انجمن علمی پیشگیری و درمان چاقی ایران در این باره گفت‌وگو کردیم.

آیا نوشابه‌های انرژی‌زا واقعا انرژی بدن را افزایش می‌دهد؟

اطلاق لفظ انرژی‌زا برای این نوشابه‌ها، یک لفظ عامیانه است و مبنای علمی ندارد. این موضوع که آیا واقعا نوشابه‌های انرژی‌زا، انرژی افراد را افزایش می‌دهد و به‌طور پایدار در بدن باقی می‌ماند و کارایی و بازدهی فعالیت‌های ذهنی را بالاتر می‌برد، پرسش‌هایی است که پاسخ قطعی برای آن وجود ندارد و به همین دلیل انرژی‌زا بودن این نوشیدنی‌ها را با تردید مواجه می‌کند.

نوشابه‌های انرژی‌زا که به‌طور معمول در بازار فروخته می‌شود، در واحد حجم نسبت به نوشابه‌های دیگر کالری بیشتری دارد و طبیعتا وقتی کسی این نوشابه‌ها را مصرف می‌کند، به ازای هر میلی لیتر یا هر واحد حجمی که از این نوشابه می‌خورد، در مقایسه با دیگر نوشابه‌ها کالری بیشتری دریافت می‌کند و تفاوت عمده این نوشیدنی‌ها با بقیه‌ نیز همین نکته است.

این نوشابه‌ها از چه موادی تشکیل شده‌اند؟

مواد تشکیل‌دهنده این نوشابه‌‌ها بستگی به فرمولاسیونی دارد که هر شرکت برای ساخت از آن استفاده می‌کند. معمولا شرکت‌ها مواد تشکیل‌دهنده این نوشابه‌ها را روی قوطی آنها درج می‌کنند، اما فرمولاسیون‌ و نحوه ترکیب مواد آن را به عنوان یک راز برای خود نگه‌ می‌دارند و از افشای آن خودداری می‌کنند. در ساخت این نوشابه‌ها می‌توانیم بگوییم قندها و مواد انرژی‌زا، اصلی‌ترین مواد سازنده آن را تشکیل می‌دهد و در برخی‌ از آنها نیز کافئین وجود دارد.

فرآیند تولید انرژی در بدن چگونه است؟

افرادی که به دنبال کسب انرژی بیشتری هستند یا می‌خواهند فعالیت سنگین‌تری انجام دهند، مانند انجام حرکات ورزشی سنگین از نوع وزنه‌برداری و کشتی یا ورزش‌های استقامتی مانند دویدن یا فوتبال ممکن است سراغ این نوع نوشیدنی‌ها بروند.

در یک تحلیل ساده می‌توانیم بگوییم وقتی انرژی در حجم بسیار زیادی وارد بدن می‌شود، به افزایش قند خون در مدت کوتاهی منجر شده و در نتیجه سیستم هوشمند کنترل قند خون فعال می‌شود و انسولین بیشتری ترشح می‌گردد.

ترشح یکباره انسولین باعث جذب قند توسط سلول‌ها می‌شود و افت قند رخ می‌دهد. در نتیجه، مصرف نوشیدنی‌های انرژی‌زا در طول فعالیت روزمره یا فعالیت ورزشی باعث افت انرژی و قند می‌شود. پس می‌توانیم نتیجه بگیریم انتظار ما از افزایش انرژی از طریق این نوشیدنی‌ها یک انتظار غیر معقول و بیهوده‌ است.

مضرات این نوشابه‌ها چیست؟

این نوشابه‌ها براساس نوع ترکیب موادشان آسیب‌های مختلفی می‌توانند وارد کنند. از آنجا که ماده اصلی تشکیل دهنده نوشابه‌ها قند است، استفاده مکرر آن می‌تواند باعث فرسودگی سیستم کنترل قند خون و در دراز مدت
زمینه ساز بروز دیابت شود.

برخی از این نوشابه‌ها حاوی موادی مانند کافئین یا محرک‌هایی از این نوع است که می‌تواند بر سلسله اعصاب مرکزی تاثیر بگذارد یا آن‌که عوارضی مانند تپش قلب، تعریق و افزایش برخی هورمون‌ها را در پی داشته باشد. همچنین مصرف زیاد این نوشابه‌ها بسته به نوع ترکیبات موجود در آنها به مشکلات کبدی نیز منجر می‌شود. در مجموع می‌توان گفت این نوشابه‌ها عوارض کوتاه مدت و بلند مدت بعضا برگشت‌ناپذیری برجای می‌گذارد.

به نظر شما اصلا نباید از این نوشابه‌ها استفاده کرد؟

افرادی که دچار اختلالات متابولیکی و سوخت و ساز بدن هستند، مانند مبتلایان به دیابت، چربی خون و نیز کسانی که مشکلات کبدی دارند، به طور جدی باید از مصرف این نوشابه‌ها پرهیز کنند.

سایر افراد هم نباید بیش از حد از این نوشابه‌ها استفاده کنند بخصوص وقتی می‌خواهند در فاصله کوتاهی از افزایش انرژی برخوردار شوند. به‌طور کلی در افراد سالم، مصرف آن باید در فواصل طولانی مدت باشد.

بهتر است در چه مواقعی از این نوشابه‌ها استفاده شود؟

برای مصرف تفننی نمی‌توان تواتر در نظر گرفت، ولی توصیه می‌شود مانند دیگر نوشابه‌های گاز‌دار این نوشابه‌ها نیز حداکثر هفته‌ای یکبار مصرف شود. مصرف این نوشابه‌ها بهتر است با وعده‌های غذایی فاصله داشته باشد؛ زیرا کالری غذا را بالاتر می‌برد.

همچنین باید در نظر داشت مصرف این نوشابه‌ها جایگزین میان وعده‌های غذایی ضروری مانند شیر، لبنیات و میوه‌ها نیست. از طرف دیگر توصیه می‌شود با شکم خالی نیز خورده نشود و باید گفت بهترین زمان مصرف این نوشابه‌ها ساعت 10 صبح یا عصر است.

گفته می‌شود مصرف بیش از حد نوشابه‌های انرژی‌زا به مشکلات عصبی مانند پرخاشگری و رفتارهای پرخطر منجر می‌شود. آیا این گفته از نظر علمی درست است؟

برخی از نوشابه‌هایی که حاوی کافئین یا گروه آمفتامین‌هاست و هوشیاری را افزایش می‌دهد، اگر به افراط نوشیده شود، می‌تواند عوارض سویی در سلسله اعصاب مرکزی ایجاد کند و سیستم سمپاتیک و خودکار بدن را تحت‌تاثیر قرار دهد و نیز مصرف آن در دراز مدت بر خلق‌وخو و رفتار آدم‌ها تاثیر بگذارد.

مصرف آنها برای ورزشکاران چه مضراتی دارد؟

استفاده ورزشکاران از نوشابه‌های انرژی‌زا یا مکمل‌های غذایی غیرمجاز، هر چند در زمان کوتاهی آنها را در رسیدن به انتظارات خود که کسب انرژی یا داشتن ماهیچه‌های عضلانی است، کمک می‌کند، ولی استفاده طولانی آن عوارض جبران‌ناپذیری بر جای می‌گذارد.

همچنین ورزشکاران باید در نظر داشته باشند نوشابه‌های انرژی‌زا نمی‌تواند آنها را در کسب امتیازات یا رکوردهای بالا کمک کند و اگر در صدد تامین انرژی یکباره هستند، مصرف یک لیوان شربت آب لیمو قبل یا حین فعالیت ورزشی می‌تواند همان اثرات نوشابه‌های انرژی زا را داشته باشد.

اختلال تغذیه‌ای کودکان در استفاده از نوشابه‌های انرژی‌زا

مشاهده می‌شود برخی دانش‌آموزان به خوردن این نوشابه‌ها روی آورده‌اند. نه تنها خوردن این نوشابه‌ها بلکه اساسا رویکرد تغذیه‌ای دانش‌آموزان باید اصلاح شود. این که فکر کنیم برای درس خواندن به انرژی بیشتری نیاز است و دانش‌آموزان به پرخوری روی آورند یا هنگام امتحانات برای فراگیری بیشتر تغذیه خاصی مد نظر قرار گیرد تاکالری بیشتری به دست آید، تصور کاملا غلط و باور نادرستی است. کودکان باید در طول زندگی از یک الگوی صحیح غذایی برخوردار باشند و این طور نباشد که فقط در فصل امتحانات به تغذیه آنها توجه شود.

در این زمینه خوردن صبحانه و مصرف مغزها و میان‌ وعده‌ها نقش اساسی در فراگیری دانش‌آموزان و نیز تامین مواد مورد نیاز بدن دارد و باید دانست خوردن نوشیدنی‌های انرژی‌زا در افزایش فراگیری دانش‌آموزان هیچ تاثیری ندارد و در حال حاضر مشکلی که در سطح جامعه وجود دارد، این است که تغذیه دانش‌آموزان روند غلطی را طی می‌‌کند به گونه‌ای که آنان را در بزرگسالی با اضافه وزن روبه‌رو می‌کند.



بازگشت به صفحه نخست


نقل از :مجله سیب

کد: 5370 تاریخ نشر: ۱۳۹۲ چهارشنبه ۱۷ مهر بازدید: 2756 ساعت: 6:19 عصر
نسخه چاپی نسخه چاپی     ارسال به دوست

اخبار مرتبط با این خبر

ردیفتیترتاریخ
1 کاهش بیماری‌های التهابی و عفونی با نوشیدن قهوه ۱۳۹۵ شنبه ۲ بهمن
2 موثرترین راه‌های طبیعی برای پاکسازی کلیه ها ۱۳۹۵ يکشنبه ۵ دي
3 محدودیت بزرگسالان در مصرف قهوه روزانه ۱۳۹۵ سه شنبه ۲۳ آذر
4 مصرف قهوه به مقابله با زوال عقل کمک می کند ۱۳۹۵ سه شنبه ۴ آبان
5 12 خواص چای ترش و موارد هشدار دهنده ۱۳۹۵ سه شنبه ۲ شهريور
6 دلایل سردرد و روش‌های درمان آن از دیدگاه طب سنتی ۱۳۹۳ شنبه ۹ اسفند
7 با این 10 غذا پوستتان پیر می شود ۱۳۹۳ يکشنبه ۲۷ مهر
8 غذاهایی که شب ادراری را تشدید می‌کنند ۱۳۹۳ دوشنبه ۳ شهريور
9 یک نوشیدنی برای درمان وزوز گوش ۱۳۹۳ پنج شنبه ۲۳ مرداد
10 علل شایع سردرد در ماه رمضان ۱۳۹۳ جمعه ۲۰ تير
11 این ماده برای ورزشکاران دوپینگ محسوب می شود ۱۳۹۳ سه شنبه ۳ تير


نظرات


تا کنون نظری برای این خبر ارسال نشده است

نظر شما

نام:  
پست الکترونیکی:  
نظر شما:  
کد امنیتی:

 


نظرسنجی

عضویت در خبرنامه
نام :
ایمیل :  
 

  چگونه گرسنگی را کنترل کنیم؟ امتحان کنید این روش ‌ها را امتحان کنید و ببینید آیا می ‌توانید...

  خربزه از بیماری‌های قلبی و عروقی پیشگیری می‌كند یک کارشناس تغذیه در یزد، گفت: مصرف خربزه در پیشگی...

  مشاجره والدین جلوی فرزندان به مصرف الکل و مواد در نوجوانان منجر می‌شود یک روانشناس با تشریح تأثیر مشاجره والدین جلوی فرزن...

موارد بیشتر...
ورود کاربران
نام کاربر:
کلمه عبور:
یاداوری کلمه عبور عضویت در سایت

گزارش و مقالات برگزیده

با غذایمان چه چاشنی بخوریم؛ دوغ؟ نوشابه؟ در حقیقت این خوراکی ها در صورت کم چرب و کم نمک بودن، از لحاظ ارزش غذایی تفاوت چندانی با هم ندارند و توصیه کلی این است که در وعده های روزانه، تنوع غذایی را رعایت کرده و از همه این خوراکی ها به اندازه استفاده کنید.
استفاده از آنتی بیوتیک در دوغ صحت ندارد یک متخصص تغذیه و متابولیسم انرژی و پروتئین با رد استفاده از آنتی بیوتیک در دوغ برای افزایش ماندگاری، امکان استفاده از "ناتامایسین" به عنوان یک ماده ضدکپک ممنوعه در محصولاتی مثل دوغ را ممکن دانست و از امکان قاچاق آب میوه های حاوی مواد نگهدارنده ممنوعه و فروش آن در بازارچه های مرزی خبر داد.
پیشگیری از سرطان لوزالمعده با مصرف مواد غذایی حاوی منیزیم پایگاه خبری لقمه: طبق یافته اخیر محققان، مصرف روزانه منیزیم در پیشگیری از ابتلا به سرطان لوزالمعده مفید است.
جرم چیست و چگونه تشكیل می شود؟ پایگاه خبری لقمه: چیزی كه مهم است این است كه ما معمولاً مقدار كمی از جرم تشكیل شده را می توانیم مشاهده كنیم و قسمت عمده این جرم با تخریب لثه؛ در زیر لثه ی تخریب شده جایگزین می شود.

حامیان