به گزارش لقمه، سِنجـِد گیاهی درختی است از خانواده ی سنجدیان که در آب و هوای معتدل می‌ روید. برگ ‌های باریک و مخملی شکل و میوه‌ هایی قهوه‌ ای رنگ و خوراکی دارد که از هسته ی آن در تهیه ی برخی داروها استفاده می ‌شود.

به فارسی به طور کلی سنجد نامیده می شود ولی در مناطق گوناگون ایران دارای نام های محلی است، در کردستان آن را " سرین چک "، در آذربایجان " ایده- ایکده " در اطراف تهران " پستانک " و در اصفهان " غبیده بادام " گفته می ‌شود. در کتب سنتی با نام‌ های " چوب ‌دانه، نُقد، بُل " نام برده شده ‌است.

سنجد برای درمان بسیاری از بیماری‌ ها از جمله، بیماری‌ های دندان، اسهال، زخم‌ معده و نیز جلوگیری از خون ریزی استفاده می ‌شود. سنجد، یکی از چیدنی‌ های سفره ی هفت سین است که اگر با خواص فراوان آن آشنا شوید حتما آن را در برنامه غذایی هر روز ‌تان جای می‌ دهید. سنجد میوه‌ای درختی است که به علت قابلیت سازگاری بالایی که با محیط دارد، می ‌توان در بسیاری از مناطق جهان،‌ آن را به عمل آورد.

میوه سنجد دو نوع کوچک و بزرگ دارد که بزرگ‌ آن دارای پوستی نازک و مغزی آردی ‌تر است و به نام سنجد آردی معروف است. طعم این میوه مقداری گس است و دارای طبیعت سرد و خشک می ‌باشد و از لحاظ غذایی کم کالری است. سنجد، دارای خواص دارویی و صنعتی مختلفی است که به برخی از آن ‌ها اشاره می ‌کنیم:

* بهترین اثر سنجد،‌ رفع کمبود ویتامین C بدن است و خوردن آن، ‌از ورود عفونت به بدن پیشگیری می ‌کند.

* سنجد دارای خاصیت آنتی اکسیدانی قوی می‌ باشد.

* خاصیت ضد التهابی دارد.

* ضد اسهال و قابض است. جوشانده برگ سنجد، بهترین دارو برای اسهال کودکان است.

* پودر هسته ی سنجد در درمان التهاب ‌های حاد و مزمن کاربرد دارد و آرتروز را درمان می‌ کند.

* ضد تب و درد است.

* بادشکن و مقوی قلب است و سردرد را تسکین می ‌دهد.

* از ریشه آن در صنعت عطرسازی استفاده می ‌شود.

* از گل آن برای التیام زخم‌ استفاده می ‌شود.

* کم کالری و مقوی معده است.

* سنجد پخته شده در روغن زیتون، درد مفاصل و خارش پوست را درمان می‌ کند و برای رشد مو مفید است.


سودمندی سنجد برای درمان آرتروز

پژوهشگران به سودمندی استفاده از عصاره ی سنجد برای درمان آرتروز پی بردند. چند تن از پژوهشگران دانشگاه های علوم پزشكی بقیه الله، شهید بهشتی و تهران، تأثیر قرص عصاره سنجد و استامینوفن را در كاهش درد 120 بیمار مبتلا به آرتروز زانو با درد متوسط تا شدید بررسی كردند.

بیماران به مدت 7 هفته با قرص های عصاره سنجد و استامینوفن تحت درمان قرار گرفتند. بر پایه این بررسی كه مشروح آن در مجله پزشكی كوثر منتشر شد، برای كاهش درد ناشی از آرتروز، استفاده از عصاره ی گیاهی سنجد موثرتر از استامینوفن است.


سنجد در احادیث

گوشتش گوشت می آورد، استخوانش استخوان می رویاند و پوستش پوست آور است. کلیه ها را گرم و معده را دباغی می کند و ایمن از بواسیر و ادرار قطره قطره است. ساق ها را نیرو می بخشد، جذام را ریشه کن می کند و برای تب سودمند است.


برخی دیگر از خواص سنجد:

1. طبع سنجد سرد و خشك است.
2. میوه سنجد قابض است.
3. به خاطر وجود ویتامین K در سنجد ضد خونریزی می‌باشد.
4. سنجد رفع كننده سموم معده و روده می‌باشد.
5. سردرد را تسكین می‌دهد.
6. سردردهایی كه علامت مشخصی ندارند از سنجد استفاده شود.
7. سنجد برای كسانی كه نرمی استخوان و پوكی استخوان دارند مفید است. روش استفاده: پودر سنجد 2 قسمت و پودر سویای بوداده 1 قسمت را با عسل مخلوط كرده روزی یك قاشق یا 2 قاشق غذاخوری با یك لیوان شیر میل شود. این صبحانه برای آقایان و خانمها بسیار مفید می‌باشد.
8. برگ درخت سنجد به صورت ضماد باعث می‌شود كه دمل زود سر باز كند.
9. برگ درخت سنجد را در روغن زیتون بجوشانید (ابتدا به مدت 24 ساعت برگ را در روغن زیتون نگاه دارید سپس با حرارت ملایم بجوشانید تا له شود اگر محتوی را در یك شیشه سر بسته بگذارید و در آب جوش بیندازید تا بجوشد و له شود خاصیت آن بیشتر است) این روغن برای ورم مفاصل و اعضای بی‌حس مفید است. همچنین اگر این روغن را بر سر بمالند باعث بلندی مو می‌شود.
10. میوه سنجد ضدیرقان می‌باشد.
11. كسانی كه تكرر ادرار دارند سنجد بخورند.
12. كسانی كه سكسكه می‌كنند برای درمان آن 50 دانه سنجد و یك لیوان شیر بخورند.
13. مصرف سنجد درمان‌گر ورم كیسة صفراست.
14. سنجد باعث قوی شدن ساق‌ها می‌گردد به كودكان خود روزی 20 تا 50 دانه بدهید.
15. سنجد عامل بیماری جذام را از بین می‌برد.
16. سنجد برای اشخاصی كه یبوست دارند مضر است.
17. سنجد تب بر است.
18. سنجد كلیه‌ها را گرم می‌كند و معده را تمیز می‌كند.
19. سنجد ضد بلغم است.
20. جوشاندة پوست سنجد اگر مزمزه شود ریشه دندان را محكم می‌كند و از خونریزی جلوگیری می‌كند بدین صورت كه پوست سنجد را بجوشانید و صاف كنید سپس آن را مزمزه كنید.

عرق شكوفه سنجد، ضد نفخ مؤثرى براى معده مى باشد. یكی از دانشمندان گفته است میوه سنجد گوشت براستخوان مى رویاند و انسان را فربه مى كند. پوست را تقویت كرده و كلیه ها را گرم نگه داشته و مانع از تكرر ادرار مى شود. در هند از روغن هسته آن لعوق یا شربت غلیظی درست می کنند که در التهاب غشاهای مخاطی همراه با ترشح همانند انواع زکام و نیز در موارد عفونتهای برونشها مصرف می نمایند.

در اسپانیا از شیره گل سنجد برای قطع تب های مهلک و خطرناک استفاده می شود. میوه سنجد از نظر طب سنتی،طبیعت سرد و خشک دارد و مقوی و مفرح است،ضد تهوع و صفرا بر نیز می باشد. سنجد به ویژه خام آن برای بند آوردن اسهال نافع است.

جوشانده گل سنجد برای بیماریهای دماغی مانند فلج و کزاز و نیز برای قلب و زخمهای ریوی و تنگی نفس مفید است و برای تقویت معده و کبد و باز کردن گرفتگیها و تحلیل گاز معده و یرقان نافع است.